Sa thải hàng loạt ở Thung lũng Silicon, trong khi cả nền kinh tế thiếu hụt nhân công, lương tăng, lạm phát cao nhưng Mỹ vẫn tránh được suy thoái.
Ba năm trước, Covid-19 đã tàn phá nền kinh tế Hoa Kỳ theo cách mà không cuốn sách nào có thể dự đoán được. Việc phong tỏa và bùng phát dịch bệnh đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, đẩy lạm phát của Mỹ lên mức cao nhất trong 40 năm và khiến các ngân hàng trung ương trên thế giới tăng lãi suất. Các nhà kinh tế đã dự đoán một cuộc suy thoái trong nhiều tháng.
Tuy nhiên, nền kinh tế Mỹ vẫn đang tăng trưởng. Thị trường việc làm vẫn mạnh mẽ. Người tiêu dùng cũng đang tiếp tục chi tiêu.
Đây là nơi xung đột phát sinh. Hàng loạt công ty lớn gần đây đã tuyên bố sa thải nhân viên, từ Walmart, Disney, Amazon, 3M, General Motors cho đến Meta Platforms. Tuy nhiên, nền kinh tế Mỹ đã tạo ra 1,2 triệu việc làm mới trong năm nay. Tỷ lệ thất nghiệp cũng ở mức thấp nhất kể từ năm 1969.
Việc tuyển dụng bị đóng băng ở Thung lũng Silicon, nhưng nhu cầu về công nhân lành nghề vẫn cao ở những nơi khác, đặc biệt là trong hệ thống máy tính và dịch vụ thông tin. Ngành xây dựng cũng đang phục hồi. Chính phủ Hoa Kỳ cho biết vào tháng Tư rằng lĩnh vực này đã sử dụng một con số kỷ lục 7,9 triệu người.Hơn nữa, sau nhiều thập kỷ tăng trưởng tiền lương chậm chạp, người lao động Mỹ hiện đang được hưởng mức tăng lương kỷ lục, đặc biệt là đối với các nhóm có thu nhập thấp hơn. Báo cáo việc làm của Bộ Lao động Hoa Kỳ vào tuần trước cho thấy tiền lương trung bình của Hoa Kỳ đã tăng 4,4% trong tháng 4 so với một năm trước đó. Các số liệu cho tháng 3 cũng tương tự.
Kể từ giữa năm 2021, mức tăng lương hàng tháng ở Hoa Kỳ vẫn ở mức hơn 4%. Bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như dịch bệnh, xu hướng nghỉ hưu sớm và hạn chế nhập cư, các công ty khó tuyển dụng lao động. Nhiều công ty đã phải tăng lương và phúc lợi để giữ chân và tuyển thêm lao động.
Dù vậy, mức tăng lương hiện tại được coi là quá mạnh so với mục tiêu lạm phát của Fed. Trong họp báo tuần trước sau khi nâng lãi suất, Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell cho biết mức tăng 3% “sẽ gần với mốc họ cần” để kéo lạm phát về 2%.
Lương tăng làm cuộc chiến chống lạm phát thêm phức tạp. Tuy nhiên, việc này lại giúp củng cố tiêu dùng và ngăn suy thoái.
Thị trường chứng khoán Mỹ đã có một mùa đông ấm áp, nhờ kỳ vọng nền kinh tế đang trên đà “hạ cánh mềm“. Tăng trưởng và lạm phát đều đã hạ nhiệt, nhưng không khiến tỷ lệ thất nghiệp tăng vọt. Bên cạnh đó, Fed dường như sắp kết thúc chu kỳ nâng lãi.
Goldman Sachs dự báo khả năng suy thoái là 35%. Tuần trước, Chủ tịch Fed Jerome Powell cho biết nền kinh tế có thể tránh được suy thoái.
“Quan điểm của tôi là xác suất tránh được suy thoái còn cao hơn. Nhưng tôi cũng không loại trừ khả năng xấu. Chúng ta vẫn có thể rơi vào một cuộc suy thoái nhẹ“, ông cho biết trước báo giới sau quyết định nâng lãi mới nhất.
Hiện khả năng hạ cánh mềm của Mỹ gặp phải hai vấn đề lớn: khủng hoảng ngân hàng trong nước sau sự sụp đổ của Ngân hàng Thung lũng Silicon và tranh chấp trần nợ công giữa các chính trị gia. Bất ổn trong lĩnh vực ngân hàng dường như đã lắng xuống, nhưng cuộc chiến trần nợ đang nóng lên.
Không giống như nhiều quốc gia phát triển khác, Hoa Kỳ áp đặt các giới hạn nghiêm ngặt về số tiền mà chính phủ có thể vay. Với việc chính phủ chi tiêu nhiều hơn thu vào, các nhà hoạch định chính sách đã phải định kỳ tăng trần nợ.
Ngày 8/5, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Yellen cảnh báo nếu Quốc hội không nâng trần nợ công, Mỹ có thể vỡ nợ vào ngày 1/6. Đây không phải là lần đầu tiên cô đưa ra những cảnh báo như vậy. Hoa Kỳ đã chạm trần nợ kể từ tháng Giêng.
Vào cuối tháng 4, Yellen nói rằng nếu Hoa Kỳ vỡ nợ, mọi người sẽ mất việc làm và các khoản thanh toán thế chấp nhà cửa, ô tô và thẻ tín dụng sẽ tăng lên. “Một vụ vỡ nợ của Hoa Kỳ sẽ gây ra thảm họa kinh tế và tài chính, đồng thời làm tăng chi phí đi vay.Các khoản đầu tư trong tương lai sẽ trở nên đắt đỏ hơn đáng kể”, bà cảnh báo.
Dù vậy, thị trường chứng khoán Mỹ dường như chưa nao núng. Chỉ số S&P 500 năm nay đã tăng gần 8%. Nasdaq Composite thậm chí tăng 17%.
“Tôi cho rằng vài tuần tới sẽ rất khó khăn“, Seema Shah – chiến lược gia toàn cầu tại Principal Global Investors nhận xét, “Nếu thị trường chứng khoán vẫn vững chắc, Quốc hội sẽ không cảm thấy có sức ép phải đạt thỏa thuận trần nợ. Phải có sự hoảng loạn, như năm 2011 hay 2013, quá trình này mới đẩy nhanh được“.
Năm 2011, Quốc hội Mỹ đạt thỏa thuận nâng trần nợ chỉ 2 ngày trước thời hạn mà Bộ Tài chính Mỹ ước tính ngân sách sẽ cạn kiệt. Khi đó, các thị trường tài chính trải qua tuần tồi tệ nhất kể từ năm 2008. 2011 cũng là năm đầu tiên và duy nhất Mỹ bị đánh tụt xếp hạng tín nhiệm. Năm 2013, cuộc chiến trần nợ công thậm chí khiến chính phủ Mỹ phải đóng cửa.
Lần này, theo Greg Valliere – chiến lược gia chính sách Mỹ tại AGF Investments – các thị trường tài chính vẫn chưa cho thấy sự lo ngại lớn và có thể lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ sẽ lên cao hơn.
“Nhưng tôi nghĩ tâm lý trên thị trường chứng khoán đang như trong truyện ngụ ngôn ‘Chú bé chăn cừu’. Họ nghĩ rồi mọi việc sẽ được giải quyết vào giờ chót, như những lần trước“, ông nhận định.
إخلاء المسؤولية: الآراء الواردة هنا تعبر فقط عن رأي الكاتب، ولا تمثل الموقف الرسمي لـ Followme. لا تتحمل Followme مسؤولية دقة أو اكتمال أو موثوقية المعلومات المُقدمة، ولا تتحمل مسؤولية أي إجراءات تُتخذ بناءً على المحتوى، ما لم يُنص على ذلك صراحةً كتابيًا.
اترك رسالتك الآن