Sự nổi lên mạnh mẽ của đồng nhân dân tệ trong các giao dịch quốc tế đang khiến nhiều người nhắc đến sự sụp đổ của kỷ nguyên đô la Mỹ. Tuy nhiên, đồng đô la Mỹ liệu có dễ dàng mất đi vị thế số 1?
Vị thế của đô la Mỹ bị nghi ngờ
Kể từ Hiệp định Bretton Woods năm 1944, đồng đô la Mỹ đã trở thành đồng tiền dự trữ trên thực tế của thế giới và là thước đo của tất cả hàng hóa và dịch vụ giao dịch xuyên biên giới. Trong những thập kỷ tiếp theo, đồng đô la Mỹ đã duy trì vị trí số một, tham gia vào khoảng 90% giao dịch tiền tệ toàn cầu mỗi năm.
Tuy nhiên, vị trí của đồng đô la Mỹ gần đây đã được chú ý nhiều hơn và một số dự đoán bi quan về sự sụp đổ của triều đại đô la Mỹ đã xuất hiện. Những bình luận này dựa trên một thực tế không thể phủ nhận là ngày càng có nhiều bất ổn trên toàn cầu về vai trò của đồng đô la.
Sự khó chịu này không chỉ đến từ các quốc gia không thân thiện với Mỹ, chẳng hạn như Nga hay Trung Quốc, mà còn từ các đồng minh châu Âu muốn làm cho đồng euro trở nên phổ biến hơn. Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với Politico, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã thẳng thắn cho biết “Châu Âu cần giảm sự phụ thuộc vào đặc quyền ngoại giao của đồng đô la”.
Trước đó, hôm 29-3, trong một bài đăng trên trang cá nhân, tỉ phú Elon Musk, Giám đốc điều hành Tesla và Twitter cũng bày tỏ sự hoài nghi về khả năng đồng đô la Mỹ có thể duy trì được vị trí đồng tiền dự trữ số 1 thế giới. “Đây là vấn đề nghiêm trọng. Chính sách của Mỹ đã quá nặng tay, khiến các nước muốn từ bỏ đồng đô la”, ông viết.
Theo các chuyên gia, quá trình phi đô la hóa được tiếp thêm lực sau khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) liên tục tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát. Hệ quả là hầu hết các quốc gia đang có các khoản nợ bằng đồng đô la phải đối mặt với chi phí đi vay tăng vọt. Nhiều thị trường mới nổi và cận biên đã rơi vào cuộc khủng hoảng thanh khoản. Một số nền kinh tế như Ghana, Kenya, Pakistan hay Sri Lanka thậm chí đã đứng bên bờ vực sụp đổ.
Những nỗ lực cạnh tranh của đồng nhân dân tệ
Những lo ngại về sự thống trị của đồng đô la giải thích lý do tại sao các ngân hàng trung ương trên thế giới đã mua lượng vàng kỷ lục vào năm 2022. Tuy nhiên, một đề xuất khác hấp dẫn hơn. Cả hai đều là Nhân dân tệ. Tận dụng lợi thế thương mại, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang thúc đẩy đưa đồng nhân dân tệ vào thanh toán với các đối tác thương mại lớn, củng cố đồng tiền này để thách thức sự thống trị của đồng USD, South China Morning Post đưa tin. Các thỏa thuận đã đạt được với một số quốc gia, bao gồm Nga, Kazakhstan, Pakistan và Brazil, để sử dụng đồng nhân dân tệ thay vì đô la Mỹ trong các giao dịch xuyên biên giới.
Các nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng đã tích cực “vận động hành lang” để đồng nhân dân tệ trở thành tiền tệ cho các giao dịch dầu thô với các nước Trung Đông, thách thức trực tiếp khái niệm về đồng đô la dầu mỏ – một hệ thống thanh toán ngoại hối trong đó dầu được đổi lấy đô la giữa các nước xuất khẩu dầu mỏ và hàng hóa. -nước nhập khẩu.
Nhưng đô la Mỹ vẫn sẽ là số 1
Tuy nhiên, theo phần lớn các chuyên gia, mặc dù các đồng tiền như nhân dân tệ đang được các quốc gia sử dụng nhiều hơn để đa dạng hóa hoạt động thanh toán và dự trữ ngoại hối, viễn cảnh đồng đô la Mỹ bị soán ngôi vẫn là điều rất khó xảy ra.
Các số liệu thống kê từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy, tỷ lệ dự trữ ngoại hối bằng đô la Mỹ trên toàn cầu dù đã có xu hướng giảm nhẹ trong thập kỷ qua, xuống dưới 60%, nhưng vẫn cao hơn nhiều so với các đồng tiền chủ chốt khác. Cụ thể, trong quí 4-2022, đô la Mỹ chiếm khoảng 58,4% dự trữ ngoại hối, tiếp theo là đồng euro ở mức 20,5%, yen Nhật ở mức 5,5%, bảng Anh ở mức 5% và nhân dân tệ của Trung Quốc mới chỉ vỏn vẹn 2,7%.
Theo giám đốc đầu tư Brad McMillan của Commonwealth Financial Network, dù đang ghi nhận một số diễn biến bất lợi so với các đồng tiền khác, đô la Mỹ vẫn sở hữu ba yếu tố chính có lợi: quy mô tuyệt đối của nền kinh tế Mỹ, bản chất tự do chuyển đổi của đồng đô la, cùng với sự ổn định tương đối về mặt kinh tế và chính trị của Mỹ so với cả châu Âu và Trung Quốc.
“Khi tất cả các yếu tố được xem xét, đồng đô la không chỉ là sự lựa chọn thông minh, mà trong hầu hết các trường hợp là sự lựa chọn duy nhất. Thực sự không có lựa chọn nào khác“, McMillan nói, đồng thời lưu ý rằng bất chấp những nỗ lực của Trung Quốc trong việc củng cố đồng nhân dân tệ để cạnh tranh với đồng đô la, Nhưng chính phủ của họ vẫn nắm giữ hơn 1 nghìn tỷ đô la tài sản.
Ngoài ra, có những rào cản gia nhập cao và chi phí cao để chuyển đổi một loại tiền tệ dự trữ từ đô la Mỹ sang một loại tiền tệ khác. Những thay đổi như vậy thường là một quá trình tốn nhiều thời gian, Fox Business đưa tin. Kinh nghiệm lịch sử cho thấy rằng phải mất nhiều thập kỷ để đồng đô la Mỹ thay thế đồng bảng Anh trở thành tiền tệ quốc tế chính trong thế kỷ 20.
Trong giai đoạn này đã diễn ra các sự kiện lớn như hai cuộc chiến tranh thế giới, cuộc Đại suy thoái, việc Hoa Kỳ vượt qua Vương quốc Anh để trở thành nền kinh tế và xuất khẩu lớn nhất thế giới.
Wells Fargo đánh giá, vị thế của đô la Mỹ vẫn là khá an toàn, bởi các sự lựa chọn thay thế hiện vẫn rất hạn chế. Trong các nền kinh tế lớn, Trung Quốc đang nổi lên là siêu cường thứ hai chỉ sau Mỹ, nhưng khả năng nhân dân tệ của nước này có thể cạnh tranh được với đô la Mỹ lại đang vấp phải sự nghi ngờ lớn. Bởi theo các nhà phân tích, đồng tiền này thiếu đi một số đặc điểm cần thiết của một đồng tiền dự trữ hàng đầu.
إخلاء المسؤولية: الآراء الواردة هنا تعبر فقط عن رأي الكاتب، ولا تمثل الموقف الرسمي لـ Followme. لا تتحمل Followme مسؤولية دقة أو اكتمال أو موثوقية المعلومات المُقدمة، ولا تتحمل مسؤولية أي إجراءات تُتخذ بناءً على المحتوى، ما لم يُنص على ذلك صراحةً كتابيًا.
اترك رسالتك الآن